Topuz Hasan Kimdir?

Topuz Hasan’ın doğum tarihi tam olarak bilinmiyor. Onun doğduğu günlerde veya yıllarda olsa gerek 1326 (1910) doğumlu ağabeyi Ömer vefat ediyor. Babası cepheye gitmiş, vatan ve din için savaşmaktadır. Ölen Ömer’i nüfustan düşürmek, yeni doğan Hasan’ı nüfusa kaydettirmek muhtarın zoruna gider ve o yıllarda çokca başvurulan bir metod ile Ömer’in nüfus cüzdanını Hasan’a verir “bu senin kafa kağıdın” diyerek.

Cerit’in bilinen isimlerinden Topuz Goca’nın torunu Topuz Hasan yıllar yılı bilmeden ağabeyi Ömer’in kimliği ile yaşar.

Topuz Hasan, Topuz Goca’nın torunu olup babası Topuz Omar, anası ise Topuz Hatçe’dir. Soyisim kanunu ile Yakar soyadını alır. Topuz Goca’nın bir diğer torunu Yurtal soyadını alırken bir diğeri ise Yaman soyadını almıştır. Bunlardan ayrı olarak Yel soyadını alan bir başka torun daha vardır. Bu dört ailenin tamamı da Topuz Goca’nın torunları olup öz be öz amca çocukları olmalarına rağmen soyadı kanunu ile akrabalıkları unutulmaya yüz tutmuştur.

Topuz Hasan anası Topuz Hatçe ile yıllar yılı baba yolu bekler. Bu arada büyür, serpilir. Çobanlık yapar. Kendini yollara vurup çalışmak için Adana’ya gider. “Tutma” olarak çiftliklerde çalışır. Bu ara anası eşinden ümidini kesmiş savaştan sağ olarak dönen Osman Goca ile evlenmiş ve Resim soyadını almıştır. Topuz Hatçe’nin Osman Goca’dan iki erkek iki de kız evladı dünyaya gelir.

Topuz Hasan’ın Adana’da karın tokluğuna “tutma” olarak çalıştığı yılların maceraları anlatmakla bitmez. Çalışkandır, dürüsttür, güçlü kuvvetlidir. Çukurova düğünlerinin aranan ismidir. Davul zurna eşliğinde yaptığı oyunlar ile meşhur olur. Güreşlerde de iddialıdır. Ağa’nın güvenini ve itibarını kazanır. Ağa’nın onu kızı ile evlendirme fikrini farklı yorumlayarak kaçar ve soluğu tekrar Cerit’te alır.

Askerliğini ağabeyinin yerine Maraş’ta yapar. Bu ara amca oğlu vefat etmiş, eşi Topuz Fadıma iki küçük çocukla dul kalmıştır. Aile büyükleri Topuz Hasan’ı ikna ederek kendisinden yaşça büyük olup iki çocuk anası olan Topuz Fadıma ile evlendirilir. Topuz Hasan’ın Topuz Fadıma’dan dört erkek evladı dünyaya gelir. Bunlardan ikisi erken yaşta bekar iken vefat eder. Diğer iki oğlu Mehmet ve Yusuf evlenip çor çocuk sahibi olur.

Topuz Hasan güçlü kuvvetlidir. İş aramak için evden çıktığı bir gün Pazarcık tren istasyonunda dört işçinin kaldırmak için uğraştığı demir rayı alır istenilen yere tek başına taşır. Uzaktan işçileri seyreden Alman mühendis Topuz Hasan’ı yanına çağırır ve Devlet Demir Yollarında işçi olarak çalışmak üzere işe alır.

Pazarcık’ta işe başlayan Topuz Hasan ikinci evliliğini Pazarcıkta bilinen bir ailenin kızı olan Ayşe Hanım ile yapar. Ayşe Hanım’ın İstanbul’da akrabaları vardır. Topuz Hasan’ı da alıp İstanbul’a giderler. Topuz Hasan’ın İstanbul maceraları da oldukça ilginçtir.

Aşağı Pazarcık ile Yukarı Pazarcık arasındaki yüzlerce dönümlük araziyi bir şekilde satın alır. Arazinin sahipleri ölmüş, tapular bankada kalmıştır. Topuz Hasan’ın çalışkanlığını takdir eden banka müdürü Topuz Hasan’a yol yordam gösterir, arazileri ihaleye çıkartır ve Topuz Hasan’dan başka talipli yok denilerek satış gerçekleştirilir. Bu yüzlerce dönümlük araziyi Pazarcıklı eşi Ayşe Hanım’la yer tüketir.

1950’li yıllardır. Gavur Gölü’nün kurutulması projesi hayata geçirilmektedir. (Şimdi yeniden yaşatmak için mücadele ediliyor.) Genç bir mühendis olan Süleyman Demirel projenin başındadır ve Topuz Hasan Pazarcık’tan döşenen demir raylar üzerinden hergün Demirel ve ekibinin ihtiyaçları için Gavur Gölü şantiyesine gidip gelmektedir. Bir gün Süleyman Demirel Topuz Hasan’a;

-Git köylülerine haber ver, gelsinler onlara buradan istedikleri kadar arazi vereyim, der.Topuz Hasan Cerit’e gider, köyün ileri gelenlerine durumu anlatır ama aldığı cevap olumsuzdur. Hatta ardından ağır sözler söylenir;-Bizi sivrisineğin içine atıp öldürmek istiyorlar, denilir.Gerçekten de o yıllarda Gâvur Gölü’nde yetişen sivrisinekler öldürücü bir zehire sahiptir.Sonuçta Ceritliler Gâvur Gölü’ne inmezler ama buraya yerleşen aşiret köylüleri başlangıçta zorluklar çekseler de hepisi zenginleşir, arazi ağası olur. Cerit’liler ise halen ağlamaktadır.

Pazarcık, Diyarbakır, tekrar Pazarcık ve Maraş istasyonlarında çalışan Topuz Hasan Ayşe Hanımla olan evliliği bitince Maraş’ta Asiye Hanım’la evlenirse de bu evlilik uzun sürmez. Asiye Hanımın vefatı ile Topuz Hasan tekrar bekar kalır. Ayşe Hanım’dan ve Asiye Hanım’dan çocukları olmamıştır.

Topuz Hasan son evliliğini Nedirli aşiretinden Hatice Hanım’la yapar.  Bu evlilikten Serdar ve Selahattin adları verilen iki oğlu ile Serap adı verilen bir kızı dünyaya gelir. 1970’de Devlet Demir Yollarından emekli olan Topuz Hasan Maraş’ın Kuyucak mahallesinden bir ev alarak oraya yerleşir.

Evinde misafiri hiç eksik olmaz. Sohbet ehlidir. Onun olduğu yerde televizyon izlenmez. Anlattığı çoğu yaşanmış öyküler ile dinleyicilerini gülmekten kırar geçirir. Oğlu araştırmacı yazar Serdar Yakar onun anlattığı hikayelerin bir kısmını kayıt altına almıştır.

Topuz Hasan Cerit’ten küçük yaşta ayrılmış olsa da Cerit’le bağlarını hiçbir zaman koparmaz. Haftanın her günü Kuyucak’taki evinden çıkar, Uyuzpınarı’ndan aşağı iner, soluğu Cerid garajında alır. Cerit’ten o günün haberlerini, hastalananlarını, ölenlerini öğrenir. Her bir ölüm haberi onda derin izler bırakır. Yaşı sekseni aşmıştır. Sonra garaj içindeki Tüpcü Yaşar’ın dükkânında soluklanır. Hikmet Kabakcı’nın dükkânında Ceritlilerle muhabbet eder.

1996 yılı sonlarında rahatsızlanır. Cerid’e son bir kez daha gitmek ister. Gider, rahatsızlığı ağırlaşmış olarak geri Maraş’a döner. 8 Ocak 1997’de Kuyucak’taki evinde vefat eder. Allah rahmet eylesin.Serdar Yakar